Nie oto mi chodzilo, obelisk znajdowal si najprawdopodobniej na cmentarzu przy dworcowej blizej nadlesnictwa wilcze bagno, no, i, ... mozliwe ze byl to grob (czego nie jestem pewien) nadlesniczego Vossa, .... . ale to sa tylko moje (moze i mylne) spostrzezenia, . Kiedys widzialem tez ten sam obelisk ale w innym ujeciu, pod zdjeciem byl podpis mowiacy ze jest to grob nadlesniczego i znaiduje sie wlasnie na owym cmentarzu, ... nic,... pustka,... ...
Obelisk juz oczywiscie nie istnieje, . . a i podpis pod zdjeciem mogl byc mylnie podany przez specjalistow ze stowarzyszenia niemieckiego. ... ..... Der. Joseph. aus. Barenwinkel.
1
I wojna światowa w Powiecie Pisz i okolicach...
Rozpoczęte przez anarchista, 04 sie 2006 07:53
41 odpowiedzi w tym temacie
#32
-
- Zarejestrowani
- 133 postów
Napisano 01 grudzień 2005 23:53
Super te fotki!
Faktycznie cyrk z ta nazwą Cierzpięt - co przeglądam źródło - to inaczej
Niemcy jednak mają złośliwą tendecję do uwsteczniania "niemieckości" - więc możliwe że tu też kombinują. Wypada wierzyć sumiennemu Orłowiczowi - który był tu w latach 20 i zanotował starą nazwę Cierzpięty (o Seehohe ani słowa). Pewnie źle się Niemcom komponowała nazwa bitwy - której nikt nie mógł wymówić Trzeba by jeszcze różne mapy polukać.
Benx - a co ma być o I wojnie - chcesz robić z tego stronę? W razie czego jest dodatkowa mapka u Mitkiewicza (praw autorskich już nie ma - wydanie sprzed 1930).
Faktycznie cyrk z ta nazwą Cierzpięt - co przeglądam źródło - to inaczej
Niemcy jednak mają złośliwą tendecję do uwsteczniania "niemieckości" - więc możliwe że tu też kombinują. Wypada wierzyć sumiennemu Orłowiczowi - który był tu w latach 20 i zanotował starą nazwę Cierzpięty (o Seehohe ani słowa). Pewnie źle się Niemcom komponowała nazwa bitwy - której nikt nie mógł wymówić Trzeba by jeszcze różne mapy polukać.Benx - a co ma być o I wojnie - chcesz robić z tego stronę? W razie czego jest dodatkowa mapka u Mitkiewicza (praw autorskich już nie ma - wydanie sprzed 1930).
#33
-
- Zarejestrowani
- 365 postów
Napisano 02 grudzień 2005 09:39
No pewnie ze stronke - materialow juz sie nazbieroalo, a wiec mysle ze warto to wykorzystac, zebrac do kupy i spreparowac stronke - poziom wykonania moze nie za wysoki, ale dla mnie osobiscie liczy sie tresc i fotografie - a nie wyglad - zawsze cos po nas zostanie 
. Po za tym ulatwimy troche zycie tym co szukaja takich informacji - wiem po sobie, ze ciezko jest dotrzec do materialow zrodlowych - jest ich wciaz za malo - cale szczescie ze mamy ciebie 
CM.
- materialow juz sie nazbieroalo, a wiec mysle ze warto to wykorzystac, zebrac do kupy i spreparowac stronke - poziom wykonania moze nie za wysoki, ale dla mnie osobiscie liczy sie tresc i fotografie - a nie wyglad - zawsze cos po nas zostanie . Po za tym ulatwimy troche zycie tym co szukaja takich informacji - wiem po sobie, ze ciezko jest dotrzec do materialow zrodlowych - jest ich wciaz za malo - cale szczescie ze mamy ciebie CM.
#34
-
- Zarejestrowani
- 133 postów
Napisano 03 grudzień 2005 11:18
Ha! Czapki z głów Panowie przed Grzegorzem - miał rację
Znalazłem oryginalną mapę z 1912 roku... i nie ma wątpliwości - już wtedy nazwa była zmieniona na Seehohe! Czyli jednak zapewne przy reformie administracyjnej z 1905 (regirungsbezirk) dokonano "zniemczenia". Zapewne nikt z miejscowych Mazurów się tym wielce nie przejął (do lat 30) - i dalej uzywano nazwy Cierzpieten. To tłumaczy "amnezję" mieszkańców i stąd zapewne błąd także u skrupulatnego Orłowicza!
Tu jest też najlepsza baza danych o miejscowościach P.W. (niestety trzeba się nią posługiwać "ręcznie" przez zmianę adresu- lierami ABC - bo wyszukiwarka czasem zawodzi). Podawane są także nazwy "pierwotne" z czasów nadań krzyżackich (ale to jest sporne - polscy historycy to negują). Jest i o Cierzpiętach:
http://baseportal.de...&cmd=all&Id=928
"NAE 1905" - czyli nazwa obowiązywała do podanej daty. Wystrczy porównać Pozezdrze:
http://baseportal.de...&cmd=all&Id=885
Ale jest jeszcze coś - dziwna data bitwy pod Cierzpiętami (zaznaczania także na mapach WIG 24/25 XII 1914. Z innych źródeł wynika, że 24/25 XII walki toczyły się już na przedpolach Mikołajek, Szymonki i Parotek - miesiąc po przełamaniu obrony na przesmyku cierzpięckim. Ale tej pierwszej bitwy Niemcy widać nie chcieli upamiętniać - i widocznie w grudniu były tu jakieś mniej znane działania (odbicie Cierzpięt?)... chyba trzeba będzie poszukać jakiegoś dojścia do "Weltkrieg..." (ale w oryginale).
Co do fotek cmentarza - pełna zgoda. W zasadzie tam gdzie jest pomnik nie ma większych wątpliwości. Tylko to jedno zdjęcie z "budową schronuw" mnie zastanawia. Może cykniesz więszy skan tylko tego tajemniczego obiektu? Trochę mi nie pasuje kąt ustawienia tego schronu - oba IR z tego punktu oporu stały wzdłuż zbocza (oś płn-wsch) jakby na przedłużeniu cmentarzyka), i chyba odległość była nieco mniejsza. A na fotce jakby stały prostopadle - na osi północnej. Sam już nie wiem.
A wojenne groby to są chyba w każdej miejscowości powiatu - nawet w Bemowie cztery groby rosyjskich dragonów (kazaków zapewne) z "wojennymi" betonowymi krzyżami.
Pozdrówko
Znalazłem oryginalną mapę z 1912 roku... i nie ma wątpliwości - już wtedy nazwa była zmieniona na Seehohe! Czyli jednak zapewne przy reformie administracyjnej z 1905 (regirungsbezirk) dokonano "zniemczenia". Zapewne nikt z miejscowych Mazurów się tym wielce nie przejął (do lat 30) - i dalej uzywano nazwy Cierzpieten. To tłumaczy "amnezję" mieszkańców i stąd zapewne błąd także u skrupulatnego Orłowicza!
Tu jest też najlepsza baza danych o miejscowościach P.W. (niestety trzeba się nią posługiwać "ręcznie" przez zmianę adresu- lierami ABC - bo wyszukiwarka czasem zawodzi). Podawane są także nazwy "pierwotne" z czasów nadań krzyżackich (ale to jest sporne - polscy historycy to negują). Jest i o Cierzpiętach:
http://baseportal.de...&cmd=all&Id=928
"NAE 1905" - czyli nazwa obowiązywała do podanej daty. Wystrczy porównać Pozezdrze:
http://baseportal.de...&cmd=all&Id=885
Ale jest jeszcze coś - dziwna data bitwy pod Cierzpiętami (zaznaczania także na mapach WIG 24/25 XII 1914. Z innych źródeł wynika, że 24/25 XII walki toczyły się już na przedpolach Mikołajek, Szymonki i Parotek - miesiąc po przełamaniu obrony na przesmyku cierzpięckim. Ale tej pierwszej bitwy Niemcy widać nie chcieli upamiętniać - i widocznie w grudniu były tu jakieś mniej znane działania (odbicie Cierzpięt?)... chyba trzeba będzie poszukać jakiegoś dojścia do "Weltkrieg..." (ale w oryginale).
Co do fotek cmentarza - pełna zgoda. W zasadzie tam gdzie jest pomnik nie ma większych wątpliwości. Tylko to jedno zdjęcie z "budową schronuw" mnie zastanawia. Może cykniesz więszy skan tylko tego tajemniczego obiektu? Trochę mi nie pasuje kąt ustawienia tego schronu - oba IR z tego punktu oporu stały wzdłuż zbocza (oś płn-wsch) jakby na przedłużeniu cmentarzyka), i chyba odległość była nieco mniejsza. A na fotce jakby stały prostopadle - na osi północnej. Sam już nie wiem.
A wojenne groby to są chyba w każdej miejscowości powiatu - nawet w Bemowie cztery groby rosyjskich dragonów (kazaków zapewne) z "wojennymi" betonowymi krzyżami.
Pozdrówko
#35
-
- Zarejestrowani
- 14 postów
Napisano 09 grudzień 2005 13:31
Witam!
Niestety nie dysponuję dobrym skanem owej pocztówki z Cierzpięt, to co mi się udało wydusić zobaczysz klikając :arrow: tutaj . Może się czegoś dopatrzysz, jeśli znasz układ tego Stutzpunktu:)
Dziwna ta data bitwy, chyba Niemcy chcieli zapomnieć o listopadowej porażce:) A oto opis walk koło Cierzpięt (w oryginale):
„Die etwa 1,5 km breite Enge von Seehöhe war von 4 Komp. Landwehr und Landsturm besetzt, dahinter lagen bei Grünberg, Sastrosnen und Sdengowen 8 Komp. in Reserve. In den einzelnen Stützpunkten lagen die Verteidiger hinter einem durchlaufenden Drahthindernis auf 200 - 400 Meter den Russen gegenüber. Die Landwehrleute und Landwehrstürmer sind grösstenteils erst unmittelbar aus der Heimat gekommen und recht mangelhaft ausgerüstet. Sie tragen noch den alten schwarzen Mantel, den mit Wachstuch überzogen Tschako und Rucksack. Feldküchen fehlten völlig, die Unterstände sind noch nicht fertiggestellt, die kriegsungewohnte Truppe leidst stark unter der Kälte und Nässe. Gegen den Südrand von Seehöhe treiben die Russen vom 12.11. ab unter dem Schutze der Nacht und des meist diesigen Wetters 2 Sappen gegen das deutsche Hinternis vor. Obgleich in der vorderen deutschen Stellung 9 cm Sturmabwehr-Geschütze, M.G. ung einige einbefehlfsmässige M.W. eingebaut sind, gelingt es nicht, das tägliche Weitervordringen der Sapen zu verhindern. Es ist die 7. Sib. Div., deren alte Korporäle bereits im russisch-japanischen Kriege eingehandle Erfahrungen im Spatengebrauch gemacht haben. Trotz starken deutschen Abwehrfeuers errichen die Sappen am 16.11. die erste deutsche Hindernisreihe, in der folgenden Nacht buddeln sich die Russen unter diesem Hindernis hindurch und errichen in der nächsten Nacht die 2. deutsche Hindernisreihe.
Ehe am 18.11. der fahle, neblige Morgen graut, prasselt ein Hagel russischer Schrapnelle auf die deutschen Stützpunkte hernieder. Ehe sich die vollständig überraschten Landstürmer und Landwehrleute aufraffen, sind schon Stosstrupps der schneidigen Sibirier als ihren Sappen heraus und in die deutschen Gräben eingedrungen. Die Bedienungen der in den Gräben eingebauten M.G., M.W. und Sturmabwehrgeschütze kommen nicht mehr zum Schuss. Dunkelheit, Nebel und leichtes Schneetreiben begünstigen die Russen, ein Scheinwerfer ist zerschossen, Leuchtmunition nicht genügend vorhanden. Mit der blanken Waffe stürmen die Sibirier zunächst am Südrand von Seehöhe über die deutschen Gräben hinweg, packen die anderen Stützpunkte von der Flanke und im Rücken, und als der Morgen graut, ist die gazne Enge im Händen der Russen. Eine deutsche 15 cm Haubitzbattr. Bei Grüneberg wird überrannt, bis in die 9 cm Kan Battr. am Nordrand von Sastrosnen dringen die Sibirier vor. Doch hier setzen sich die Kanoniere verzweifelt mit ihren Spaten zur wehr, es gelingt, die Russen zurückzuschlagen, denn inzwischen sind auch die hinter dem Abschnitt liegenden Landsturmkomp. Zum Gegenstoss vorgegangen. Der Kampf wogt in dem unübersichtlichen Gelände hin und her, auch ein um die Mittagszeit von Paprodtken her zu hilfe geeiltes Landwehr Btl. Vermag den Starken Gegner nicht wieder zurückzuwerfen. Es gelingt lediglich bei derseits Grüneberg die Sibirier zum Stehen zu bringen. Gross sind die blutigen Verluste. Nach Eintritt der Dunkelheit muss für die Deutschen der Rückzug befohlen werden. Er glückt, unbemerkt und ungestört vom Feinde - auf Paprodtken und Schimonken.
Auch bei Eckersberg müssen die deutschen Stellungen aufgegeben werden. Die nur aus 2 Landsturm- Komp. bestehende Besatzung kommt im Abenddämmern noch zurück, mehrere Geschütze fallen auch hier in des Feindes Hand.
Mit einem Schlage hat sich der schneidige Gegner den Weg auf die Südfront Lötzens gebahnt und zahlreiches Kriegsmaterial – im ganzen 18 Geschütze – erobert. Er dränkt jedoch nur zögernd nach und erricht erst am 26.11. Lucknainen am Nordwestzipfel des Spirding Sees.“
Miłego czytania:)
Pozdr
Niestety nie dysponuję dobrym skanem owej pocztówki z Cierzpięt, to co mi się udało wydusić zobaczysz klikając :arrow: tutaj . Może się czegoś dopatrzysz, jeśli znasz układ tego Stutzpunktu:)
Dziwna ta data bitwy, chyba Niemcy chcieli zapomnieć o listopadowej porażce:) A oto opis walk koło Cierzpięt (w oryginale):
„Die etwa 1,5 km breite Enge von Seehöhe war von 4 Komp. Landwehr und Landsturm besetzt, dahinter lagen bei Grünberg, Sastrosnen und Sdengowen 8 Komp. in Reserve. In den einzelnen Stützpunkten lagen die Verteidiger hinter einem durchlaufenden Drahthindernis auf 200 - 400 Meter den Russen gegenüber. Die Landwehrleute und Landwehrstürmer sind grösstenteils erst unmittelbar aus der Heimat gekommen und recht mangelhaft ausgerüstet. Sie tragen noch den alten schwarzen Mantel, den mit Wachstuch überzogen Tschako und Rucksack. Feldküchen fehlten völlig, die Unterstände sind noch nicht fertiggestellt, die kriegsungewohnte Truppe leidst stark unter der Kälte und Nässe. Gegen den Südrand von Seehöhe treiben die Russen vom 12.11. ab unter dem Schutze der Nacht und des meist diesigen Wetters 2 Sappen gegen das deutsche Hinternis vor. Obgleich in der vorderen deutschen Stellung 9 cm Sturmabwehr-Geschütze, M.G. ung einige einbefehlfsmässige M.W. eingebaut sind, gelingt es nicht, das tägliche Weitervordringen der Sapen zu verhindern. Es ist die 7. Sib. Div., deren alte Korporäle bereits im russisch-japanischen Kriege eingehandle Erfahrungen im Spatengebrauch gemacht haben. Trotz starken deutschen Abwehrfeuers errichen die Sappen am 16.11. die erste deutsche Hindernisreihe, in der folgenden Nacht buddeln sich die Russen unter diesem Hindernis hindurch und errichen in der nächsten Nacht die 2. deutsche Hindernisreihe.
Ehe am 18.11. der fahle, neblige Morgen graut, prasselt ein Hagel russischer Schrapnelle auf die deutschen Stützpunkte hernieder. Ehe sich die vollständig überraschten Landstürmer und Landwehrleute aufraffen, sind schon Stosstrupps der schneidigen Sibirier als ihren Sappen heraus und in die deutschen Gräben eingedrungen. Die Bedienungen der in den Gräben eingebauten M.G., M.W. und Sturmabwehrgeschütze kommen nicht mehr zum Schuss. Dunkelheit, Nebel und leichtes Schneetreiben begünstigen die Russen, ein Scheinwerfer ist zerschossen, Leuchtmunition nicht genügend vorhanden. Mit der blanken Waffe stürmen die Sibirier zunächst am Südrand von Seehöhe über die deutschen Gräben hinweg, packen die anderen Stützpunkte von der Flanke und im Rücken, und als der Morgen graut, ist die gazne Enge im Händen der Russen. Eine deutsche 15 cm Haubitzbattr. Bei Grüneberg wird überrannt, bis in die 9 cm Kan Battr. am Nordrand von Sastrosnen dringen die Sibirier vor. Doch hier setzen sich die Kanoniere verzweifelt mit ihren Spaten zur wehr, es gelingt, die Russen zurückzuschlagen, denn inzwischen sind auch die hinter dem Abschnitt liegenden Landsturmkomp. Zum Gegenstoss vorgegangen. Der Kampf wogt in dem unübersichtlichen Gelände hin und her, auch ein um die Mittagszeit von Paprodtken her zu hilfe geeiltes Landwehr Btl. Vermag den Starken Gegner nicht wieder zurückzuwerfen. Es gelingt lediglich bei derseits Grüneberg die Sibirier zum Stehen zu bringen. Gross sind die blutigen Verluste. Nach Eintritt der Dunkelheit muss für die Deutschen der Rückzug befohlen werden. Er glückt, unbemerkt und ungestört vom Feinde - auf Paprodtken und Schimonken.
Auch bei Eckersberg müssen die deutschen Stellungen aufgegeben werden. Die nur aus 2 Landsturm- Komp. bestehende Besatzung kommt im Abenddämmern noch zurück, mehrere Geschütze fallen auch hier in des Feindes Hand.
Mit einem Schlage hat sich der schneidige Gegner den Weg auf die Südfront Lötzens gebahnt und zahlreiches Kriegsmaterial – im ganzen 18 Geschütze – erobert. Er dränkt jedoch nur zögernd nach und erricht erst am 26.11. Lucknainen am Nordwestzipfel des Spirding Sees.“
Miłego czytania:)
Pozdr
#36
-
- Zarejestrowani
- 365 postów
Napisano 09 grudzień 2005 20:36
NO niezle, niezle - wiecej takich. A masz moze opis z pod Snopek, albo Orzysza, Szymonki, Olszewa? - wiem ze duzo bym chcial - jak cos to daj znac na maila.
ps. co to za bron: einbefehlfsmässige M.W. ?
- jak cos to daj znac na maila.ps. co to za bron: einbefehlfsmässige M.W. ?
#37
-
- Zarejestrowani
- 82 postów
Napisano 15 grudzień 2005 14:42
Witam, .. .
Wieta ze Mogila Grenardierow na olsztynskiej zostala zlikwidowana z naruszeniem prawa na skutek rozwoju budownictwa jednorodzinnego w tej czesci miasta.
Akt erekcyjny pomnika nosi date 15.10.1924. ... ... D. J. a. B.
Znalazlem tez oto taki tekst: W 1994 r. podczas wykonywania wykopu kolo wiezy cisnien, robotnicy natrafili na jeden z grobow. Wykopano wtedy fragmenty kosci ludzkich i tzw. szpic chelmu.
Wieta ze Mogila Grenardierow na olsztynskiej zostala zlikwidowana z naruszeniem prawa na skutek rozwoju budownictwa jednorodzinnego w tej czesci miasta.
Akt erekcyjny pomnika nosi date 15.10.1924. ... ... D. J. a. B.
Znalazlem tez oto taki tekst: W 1994 r. podczas wykonywania wykopu kolo wiezy cisnien, robotnicy natrafili na jeden z grobow. Wykopano wtedy fragmenty kosci ludzkich i tzw. szpic chelmu.
#38
-
- Zarejestrowani
- 133 postów
Napisano 07 kwiecień 2006 18:01
Po lekturce ciekawego opracowania "Kampanja jesienna w Prusach Wschodnich" autorstwa mjr. Bolesława Zawadzkiego należy wnieść trochę poprawek. Źródła niemieckie lekko chyba zawyżyły siły rosyjskie walczące w rejonie Pisza (aż 4 brygady). Tymczasem owszem - na Mazurach walczyły cztery takie jednostki, ale pod Piszem, Białą i Orzyszem mogły wówczas być tylko dwie z nich - 1 i 3 - Brygady Strzelców Fińskich (podległe XXII Korpusowi w nowej 10 Armii). Brygady walczyły tu zresztą tylko częścią sił, bowiem dopiero 7.IX.1914 ostatecznie zakończyły wyładunek w Grajewie. W tym czasie rejonu Okartowo-Orzysz bronił jeszcze 169 Pułk Piechoty z 43 DP (1 Armia).
* Pod Piszem po stronie rosyjskiej walczyły niewielkie siły osłony z 1 Brygady Strzelców Fińskich - ale na pewno nie trzy brygady! Prędzej trzy kompanie?! Tym bardziej należy podziwiać długotrwały opór wobec ataków niemieckich - niewątpliwy sukces rosyjskiej szkoły fortyfikacji polowych.
* W bitwie o Białą Piską po stronie rosyjskiej udział brał 4 Pułk Strz. Fińskich (z 1 Br.SF). "Rozdęto" go potem do rozmiarów dywizji. To zapewne część sił tego pułku walczyła także pod Piszem. Według Zawadzkiego, prócz potwierdzonych 400 jeńców i 8 dział, Niemcy pod Białą zdobyli również 71 karabinów maszynowych. Ostatnia liczba wydaje się nieco przesadzona - tyle broni maszynowej to miały pułki w czasie II wojny!
* W bitwie o Orzysz po stronie rosyjskiej udział wziął wspomniany 169 pp oraz - jako wsparcie - jeden z pułków 3 Br.SF (przysłany z Ełku). Czyli tu akurat ilość sił się zgadza (dwupułkowa brygada) - ma tylko nieco inny, kombinowny skład.
* Pod Piszem po stronie rosyjskiej walczyły niewielkie siły osłony z 1 Brygady Strzelców Fińskich - ale na pewno nie trzy brygady! Prędzej trzy kompanie?! Tym bardziej należy podziwiać długotrwały opór wobec ataków niemieckich - niewątpliwy sukces rosyjskiej szkoły fortyfikacji polowych.
* W bitwie o Białą Piską po stronie rosyjskiej udział brał 4 Pułk Strz. Fińskich (z 1 Br.SF). "Rozdęto" go potem do rozmiarów dywizji. To zapewne część sił tego pułku walczyła także pod Piszem. Według Zawadzkiego, prócz potwierdzonych 400 jeńców i 8 dział, Niemcy pod Białą zdobyli również 71 karabinów maszynowych. Ostatnia liczba wydaje się nieco przesadzona - tyle broni maszynowej to miały pułki w czasie II wojny!
* W bitwie o Orzysz po stronie rosyjskiej udział wziął wspomniany 169 pp oraz - jako wsparcie - jeden z pułków 3 Br.SF (przysłany z Ełku). Czyli tu akurat ilość sił się zgadza (dwupułkowa brygada) - ma tylko nieco inny, kombinowny skład.
#39
-
- Zarejestrowani
- 365 postów
Napisano 07 maj 2006 15:27
Hmm... pojezdzilem troche po okolicach Cierzpiet, bylem na kilku cmentarzach ( na tym przy punkcie oporu pod Cierzpietami z iglica i na tym ztarasowanym w okolicy Kolonii Paprotki ), jezdzilem z mestischblatem, wig'owka, powiatowka i nowa sztabowka - i jakos nie moge zadnego z cmentarzy dopasowac do tej widokowki z Hindenburgiem.
#40
-
- Zarejestrowani
- 365 postów
Napisano 20 lipiec 2006 07:24
Małe galerie z wizji terenowej
Cierzpięta
powiat giżycki:
Kolonia Paprotki
Marcinowa Wola
Paprotki
powiat ełcki:
Bajtkowo
Tracze
Krzywińskie
pozdr
Cierzpięta
powiat giżycki:
Kolonia Paprotki
Marcinowa Wola
Paprotki
powiat ełcki:
Bajtkowo
Tracze
Krzywińskie
pozdr
#41
-
- Zarejestrowani
- 133 postów
Napisano 03 sierpień 2006 13:00
Pięknie poodnawiali... hmm, a jeszcze parenaście lat temu wyglądały tragicznie...
PS. Cierzpięta za WR? Wg map, spisów itp. chyba jednak Cierzpięty.
PS. Cierzpięta za WR? Wg map, spisów itp. chyba jednak Cierzpięty.
#42
-
- Zarejestrowani
- 365 postów
Napisano 04 sierpień 2006 07:53
I oficjalnie Cierzpięty - ale jakoś tak "ładniej" Cierzpięta .
ps. na stronie juz poprawione.
.ps. na stronie juz poprawione.
Użytkownicy przeglądający ten temat: 1
0 użytkowników, 1 gości, 0 anonimowych
